W dniu 5.03.2010. w Szczecińskim "Nowotelu" odbyła się kolejna Narada Przednawigacyjna "Polska Żegluga Śródlądowa 2010". Z założenia jest to forum, na którym swoje wszystkie bolączki Związek Polskich Armatorów Śródlądowych ma szansę przedstawić urzędom, instytucjom i organom administracji państwowej odpowiedzialnym za żeglugę i drogi wodne.

Od trzech lat uczestniczy w nich wiceminister infrastruktury - Anna Wypych-Namiotko - ze swoim sztabem. Zwykle obecny był ktoś z Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej - tym razem prezes KZGW Leszek Karwowski przysłał na ręce prezesa ZPAŚ list usprawiedliwiający swoją nieobecność. Z jego upoważnienia KZGW reprezentował Andrzej Kreft - dyrektor RZGW w Szczecinie. Na tym śródlądowym forum obecni są zawsze dyrektorzy Urzędów Żeglugi Śródlądowej z całej Polski, przedstawiciel Urzędu Morskiego Szczecin, reprezentacja Polskiego Rejestru Statków, Rady ds. Promocji Żeglugi Śródlądowej, środowisk edukacji żeglugowej, stoczni i oczywiście armatorów. W naradzie zazwyczaj biorą też udział goście z Niemiec: przedstawiciele Policji Wodnej i Ministerstwa Transportu. W tym roku przybyli także reprezentanci armatorów Republiki Czeskiej.

Naradę rozpoczęto prezentacjami zdjęć przedstawiających stan infrastruktury żeglugowej w Polsce na wybranych szlakach. Wartę, Noteć oraz Drogę Wodną Wisła-Odra i częściowo Wisłę omówił kpt. Jerzy Hopfer, szczególną uwagę zwracając na problem zarastania koryta roślinnością wodną, zwężającą w niektórych miejscach szlak żeglowny do zaledwie kilku metrów. Zwrócił uwagę na fatalne oznakowanie lub jego brak na Wiśle, co z uwagi na najgorsze warunki nawigacyjne powinno wyglądać inaczej.

Kanał Gliwicki oraz Odrę skanalizowaną omówił kpt. Andrzej Podgórski (czyli ja), a Odrę swobodnie płynącą kpt. Czesław Szarek. Obaj zwrócili uwagę na zdewastowaną zabudowę hydrotechniczną, fatalny stan większości śluz, nabrzeży i portów, zamulenie kanałów śluzowych i Kanału Gliwickiego. Mimo to, że Odra jest jeszcze stosunkowo najlepiej przystosowana do uprawiania żeglugi zwrócono uwagę na słabe wykorzystanie tej drogi wodnej choćby do przewozu ładunków ponadgabarytowych. Na wielu slajdach pokazano bowiem transport takich ładunków.

Po pokazie zaproszono wybranych gości do stołu prezydialnego i rozpoczęto obrady. Pierwsza zabrała głos minister Anna Wypych-Namiotko. Głównym wnioskiem jaki nasuwa jej się w ocenie polskich dróg wodnych i infrastruktury żeglugowej to olbrzymie zaniedbanie i to nie tylko w sferze fizycznego ich stanu, ale także w dziedzinie działań administracyjnych. Dodała jednak, że następuje poprawa w stosunkach między resortami ochrony środowiska i infrastruktury a nawet można powiedzieć już o dobrej współpracy. Podział kompetencji w zarządzaniu drogami wodnymi i ich infrastrukturą zaczyna więc być coraz mniej istotny.

Kolejnym, który zabrał głos był Zenon Drożyński z Ministerstwa Transportu Republiki Federalnej Niemiec. Poruszył m.in. sprawę tzw. europejskich numerów - unikalnego oznakowania każdego statku śródlądowego. Numer ten będzie teraz przyznawany na stałe i nie będzie ulegał zmianie wraz z przerejestrowaniem statku do innego kraju. Statek będzie go nosił do końca swego życia i taki numer nie zostanie przyznany innej jednostce nawet po zezłomowaniu. Podkreślił jak ważne jest czytelne i prawidłowe uwidocznienie tego numeru. Statek poddany kontroli, mający przyznany numer i noszący go w sposób widoczny dla kolejnych organów kontroli unika w ten sposób zatrzymywania i ponownych kontroli. Odpowiadał też na pytania związane ze sprawami żeglugi polskich jednostek po wodach Niemiec i Unii.

Bardzo dobrze przygotowani przedstawiciele armatorów Republiki Czeskiej w kilkanaście minut przedstawili sytuację swojej żeglugi. Boryka się on z wieloma problemami, z których największym jest brak właściwych głębokości na Łabie na przygranicznym odcinku z Niemcami. W przeciwieństwie do armatorów polskich, którzy mogą poprzez ujściowy odcinek Odry wydostać się na "szerokie wody" szlaków europejskich - Czesi nie mają innej drogi do Europy niż wspomniany odcinek Łaby. W zaprezentowanym pokazie slajdów wskazali na możliwości rozwoju dróg wodnych Czech także poprzez planowane połączenia z Odrą i Dunajem oraz przedstawili kontrargumenty dla poglądów "zielonych", którzy podobnie jak "organizacje ekologiczne" w Polsce torpedują wszelkie działania w tej dziedzinie.

Dyrektor RZGW w Szczecinie Andrzej Kreft w imieniu prezesa KZGW Leszka Karwowskiego zreferował poniesione nakłady inwestycyjne i zrealizowane prace dla potrzeb żeglugi śródlądowej w 2009 roku. Szczegóły zostały ujęte w piśmie, które dołączono do materiałów rozdanych uczestnikom Narady. Jest w nich szczegółowe określenie kosztów na prace inwestycyjne i utrzymaniowe oraz remonty niektórych budowli hydrotechnicznych na wszystkich drogach wodnych w Polsce. Niestety - nakłady te są skromne i są kroplą w morzu (rzece) potrzeb.

Andrzej Kreft omówił też osiągnięcia z "własnego podwórka" czyli RZGW Szczecin. Zapowiedział dopuszczenie żeglugi całodobowej na granicznym i dolnym odcinku Odry oraz wprowadzenie w tym celu koniecznego oznakowania zasilanego bateriami słonecznymi. Zwrócił się jednocześnie z apelem do wszystkich użytkowników dróg wodnych o zgłaszanie przypadków dewastacji oraz w miarę możliwości zapobiegania aktom wandalizmu. Podkreślił konieczność wystąpienia o zmianę kwalifikacji takich czynów z "małej szkodliwości społecznej" na "sprowadzanie ryzyka katastrofy komunikacyjnej" co pozwoli na surowe karanie sprawców dewastacji oznakowania żeglugowego podobnie jak w przypadku dewastowania znaków drogowych. Przyłapani niejednokrotnie na gorącym uczynku wandale, którymi bardzo często okazywali się rybacy i wędkarze (bo im statki płoszą ryby) po zgłoszeniu przestępstwa policji są niemal natychmiast wypuszczani. Rozzuchwaleni bezkarnością nadal przestawiają lub niszczą znaki wytyczające szlak żeglowny i inne, zapewniające bezpieczeństwo żeglugi.

RZGW w Szczecinie wydał także unikalną w skali kraju publikację - "Informator nawigacyjny śródlądowych dróg wodnych granicznego i dolnego odcinka rzeki Odry", z którego prezentujemy kilka skanów. Informator jest naprawdę profesjonalnie opracowany i zawiera obok informacji tekstowych, tabel o stanach WWŻ itp. także mapę Odry podzieloną na karty z naniesionym kilometrażem, hektometrażem, parametrami drogi wodnej, oznakowaniem nawigacyjnym, dokonanymi z pokładu statku fotografiami odgałęzień kanałów i połączeń z innymi drogami wodnymi, zdjęciami mostów i pełną o nich informacją (prześwit, szerokość przęsła żeglownego). Informator zawiera także tabelę wszystkich znaków nawigacyjnych, tabelę wszystkich mostów, a w końcowej części wykaz przystani turystycznych wraz z ich zdjęciem od strony wody. Brawo! Czekamy kiedy w ślady RZGW Szczecin pójdą inne RZGW.... Marzenie ściętej głowy.



Kolejnymi mówcami byli przedstawiciele PRS. Odnieśli się do szykujących się zmian w procesie badań technicznych statków i ten temat zdominował dalszy ciąg narady. Wywiązała się polemika pomiędzy armatorami i przedstawicielami rejestratora w sprawach badań technicznych i uzyskiwania odpowiednich dokumentów. Atmosfera obrad nieco się podniosła co rzutowało na dyskutowanie następnych tematów i wskazywanie problemów. Wiele z nich powtarza się na każdej Naradzie Przednawigacyjnej jak choćby sprawa nie uznawania kwalifikacji (głównie stopnia polskiego marynarza) oraz problemów z Administracją Morską przy poruszaniu się w obszarze wód morskich (port Szczecin i tor wodny Szczecin - Świnoujście).

Zgłaszano uwagi do prac Rady Promocji Żeglugi Śródlądowej, a jej reprezentant Przemysław Daca z Ministerstwa Infrastruktury wyjaśniał wszelkie zawiłości związane z Funduszem Żeglugi Śródlądowej i Funduszem Rezerwowym, którego... nie ma. Nigdy nie został utworzony i nie ma na nim żadnych środków.

W trakcie coraz to bardziej zaostrzającej się dyskusji między armatorami a niekiedy nawet własnym Związkiem Armatorów salę opuszczali kolejno przedstawiciele ministerstwa infrastruktury z powodu napiętych terminów. Ubywało także innych co akurat dla mnie było okolicznością negatywną. Chciałem bowiem przedstawić ideę "Rejsu Dobrej Nadziei" i pozyskania dla tej akcji jak najszerszego poparcia. Ponieważ głos mogłem zabrać dopiero w "wolnych wnioskach" pod sam koniec narady - nie było już nie tylko reprezentantów ministerstwa, ale również np. głównej organizatorki "Flisu Odrzańskiego" - Elżbiety Marszałek. Mówiłem więc do rozognionych niedawną dyskusją armatorów i znudzonych nią gości. Szczerze więc wątpię czy ktokolwiek zwrócił na moje słowa uwagę, traktując je zapewne jako "ciekawostkie zawodowe" ze skeczu Kobuszewskiego ("Jasiu, wężykiem...").

Pozostały mi jednak miłe wrażenia ze spotkania się (po raz pierwszy w "realu") ze Zbyszkiem Siedlarzem, którego przyjęto w poczet honorowych członków Związku Polskich Armatorów Śródlądowych. Jego dokonania, entuzjazm i pogoda ducha udzieliły mi się, więc nadal uważam, iż warto walczyć o normalność na polskich rzekach mimo braku dobrego klimatu nawet wewnątrz żeglugowego środowiska. Jak zwykle mile było zobaczyć się z Waldkiem Danielewiczem - pracowitym i cichym współredaktorem serwisu "Żegluga śródlądowa wczoraj, dziś, jutro..." oraz z wieloma innym, "starymi dobrymi znajomymi".