Gliwicki port wraz z kanałem Gliwickim do niedawna razem tworzyły dobrze zorganizowaną technicznie i logistycznie alternatywną dla transportu samochodowego i kolejowego nitkę w arterii transportowej. Port został zaprojektowany przez projektantów do przeładunków rzędu 3 mln ton.

W okresie najbardziej dynamicznych przewozów Żeglugi na Odrze w latach 70 jego przeładunki dochodziły niespełna do 2mln (załadunki węgla, wyładunki tłucznia, fosfatów i rudy). Geneza jego powstania została opisana w artykułach: https://www.zegluga-rzeczna.pl/infusions/articles/articles.php?article_id=508,
https://www.zegluga-rzeczna.pl/infusions/articles/articles.php?article_id=514

Od roku 2013 nastąpiła całkowita stagnacja portu jeśli chodzi o przeładunki kolejowo-wodne i wodno-kolejowe. Będący własnością Śląskiego Centrum Logistyki na pierwszy rzut oka sprawia wrażenie organizmu sprawnie działającego na linii woda – ląd. Niestety, ale jest to tylko wrażenie. O ile niesamowite wrażenie sprawia widok terminala kontenerowego, ilość zagospodarowanego terenu pod magazyny, place manewrowe i ruch Tirów to widok portowego akwenu swym smutkiem rani serce. Tu gołym okiem widać ponad dwuletnią przerwę pracy portu, smutnie zwieszone ramiona już tylko dwóch dźwigów, powoli zarastające chaszczami nabrzeże węglowe, powoli zarastający roślinnością drugi basen. Ponoć właściciel od dwóch lat czynił starania o zasypanie drugiego basenu, ale konserwator zabytków sprzeciwia się temu zamiarowi.

Jedne pozory życia portu sprawia Marina Gliwice usytuowana przy końcu drugiego basenu, a jej działalność wśród lokalnej ludności budzi spore zainteresowanie czego byłem świadkiem podczas niedzielnego pobytu.

O całkowitym odcięciu się Śląskiego Centrum Logistycznego od wody świadczą inwestycje czynione na terenie portu. Ostatnie uzbrojenie terminala kontenerowego w imponujące urządzenia przeładunkowe dla kontenerów bez możliwości operacyjnej ląd-woda-ląd wymownie świadczą o świadomym odcięciu się od możliwości przeładunku i transportu tego typu ładunku statkami rzecznymi.

Kanał Gliwicki, a raczej jego składnie, jakimi są śluzy - pięknieją i z daleka już cieszą wzrok. Efekt inwestycji rzędu 175 mln w modernizację śluz już zaczyna być widoczny. Śluza Rudzieniec wyremontowana przez firmę Skanska za 32,6 ml zł z daleka już lśni blaskiem odświeżonych elewacji kamiennych, Skanska w ramach inwestycji przebudowała i wyremontowała na śluzie w Rudzińcu również odcinki awanportów, komór śluzy oraz zajęła się rekonstrukcją betonów głów dolnych i górnych wraz z dnem śluzy. Firma wykonała remont części podziemnej i nadziemnej budynku sterowni oraz czterech maszynowni zlokalizowanych na głowach śluzy, powstała nowa konstrukcja komory wlotowej wraz z kanałem obiegowym i dwa pomosty w awanporcie dolnym umożliwiające załogom zejście na ląd z punktami poboru wody i energii. Prace remontowe objęły remont zarówno północnej jak i południowej komory śluzy. Za 21 mln Skanska wykonała również kompleksowy remont śluzy Kłodnica.

Z kolei Navimor Invest S.A. za 34 305 499,51 zł netto zajął się remontem śluzy Dzierżno i aktualizowane są też dokumenty projektowe remontu dwóch pozostałych śluz czyli Nowej Wsi i Sławięcic. Po zakończeniu remontu śluz inwestor, czyli RZGW Gliwice zamierza rozpocząć prace remontowe na samym kanale. Łącząca Górny Śląsk z Odrą droga wodna zostanie odmulona i pogłębiona, co ma zagwarantować swobodny ruch żeglugowy.



Podsumowując wydarzenia na kanale to aż „serce się kraje”, że cały ten zgiełk wokół kanału zagłusza zdroworozsadkową ideę modernizacji drogi wodnej. Cały „wodny świat” przystępując do remontu urządzeń i samej drogi wodnej w tak olbrzymim zakresie wykorzystuje sytuację podwyższając zakres prac aby modernizować drogę wodną o klasę wyżej. Niestety, u nas ten zwyczaj nie jest praktykowany dostosowując jak to określa inwestor drogę wodną do parametrów klasy III kiedy to kanał Gliwicki na podstawie Dz.U. 2002 nr 77 poz. 695 klasę takową posiadał.

I tym sposobem na europejskiej mapie śródlądowych dróg wodnych powstanie po całkowitej modernizacji najdroższy wodny skansen w Europie.