W roku 1655 na Sejmie Rzeczypospolitej kanclerz koronny Jerzy Ossoliński przedstawił pomysł stworzenia drogi wodnej łączącej Bałtyk z Morzem Czarnym. W 1784 roku dzięki wysiłkowi naszych narodów prace nad utworzeniem tego ważnego europejskiego połączenia zostały ukończone.

W obecnym czasie droga wodna E-40 Gdańsk - Warszawa - Brześć - Pińsk - Mozyrz - Kijów - Chersoń posiada status głównej międzynarodowej drogi wodnej zgodnie z europejską Umową o śródlądowych drogach wodnych międzynarodowego znaczenia (AGN) z dnia 19 stycznia 1996 r. Jednakże ze względu na nieżeglowność odcinka Bugu od Brześcia do Warszawy, nie występuje na nim ruch statków. Poruszaliśmy ten temat na naszych łamach - m.in.: https://www.zegluga-rzeczna.pl/infusions/news/news.php?readmore=503 E-40 po białorusku

Kwestia wznowienia żeglugi po międzynarodowej drodze niejednokrotnie była podejmowana na poziomie Komitetu Transportu Śródlądowego Europejskiej Komisji Gospodarczej ONZ, ministerstw transportu i infrastruktury, regionów przygranicznych, instytucji naukowych Polski, Białorusi, Ukrainy i Niemiec. W rezultacie wspólnych prac ekspertów powstał projekt „Odtworzenie szlaku wodnego E-40 na odcinku Dniepr-Wisła: od strategii do planowania", realizowany w ramach Programu Współpracy Transgranicznej Polska-Białoruś-Ukraina 2007-13. Celem projektu jest wyłonienie optymalnego wariantu przebiegu E-40 poprzez opracowanie studium wykonalności, utworzenie stałej międzynarodowej komisji ds. odtworzenia i funkcjonowania szlaku E-40, a także rozpropagowanie idei rekonstrukcji na krajowym i międzynarodowym poziomie.

Wśród podpisanych ostatnio przez Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju 117 umów na dofinansowanie projektów polsko-ukraińskich (107,9 mln euro), 29 polsko-białoruskich (58,5 mln euro), 14 projektów trójstronnych (7,7 mln euro) znalazł się właśnie trójstronny projekt pod nazwą „Odbudowa szlaku wodnego E40 na odcinku Dniepr-Wisła: od strategii do planowania”.

Projekt poświęcony będzie powołaniu i pracy stałej międzynarodowej komisji oraz wykonaniu analiz i studium wykonalności w kierunku przywrócenia w przyszłości pełnej żeglowności szlaku. Międzynarodowa droga wodna E40 postrzegana jest zarówno przez autorów projektu jak i władze trzech państw jako szansa na odciążenie ruchu kołowego, zmniejszenie emisji dwutlenku węgla do atmosfery oraz rozwój transgranicznej turystyki rzecznej. Dofinansowanie ma wynosić 821,2 tys. euro.

W związku z tym w dniach 27 – 28 marca 2014 r. odbędzie się w Brześciu (Białoruś) Międzynarodowa Konferencja Inauguracyjna i I sesja Komisji ds. Szlaku Wodnego E-40 na odcinku Dniepr- Prypeć- Dniepro-Bużański Kanał Wodny – Muchawiec – Bug – Wisła. Na konferencję zaproszeni są przedstawiciele organizacji międzynarodowych, placówek dyplomatycznych, ministerstw transportu, rozwoju i infrastruktury, środowiska, zarządów gospodarki wodnej, regionalnych i lokalnych władz, euroregionów, instytutów naukowych, organizacji pozarządowych z Niemiec. Polski, Białorusi i Ukrainy.

W pierwszym dniu konferencji odbędą się wykłady wysokich rangą przedstawicieli organizacji międzynarodowych, ministerstw i władz regionalnych o znaczeniu transportowego połączenia wodnego. Uczestnicy będą mieli okazję zobaczenia obiektów infrastrukturalnych Dniepro-Bużańskiego Kanału Wodnego i niedawno rekonstruowanych urządzeń hydrotechnicznych szlaku E-40.

Drugi dzień konferencji poświęcony będzie formowaniu Grup Roboczych Komisji ds. Szlaku Wodnego E-40 Dniepr-Wisła, a także omówieniu zadania dla Wykonawcy, który zajmie się opracowaniem studium wykonalności połączenia E-40.

Program Współpracy Transgranicznej Polska - Białoruś - Ukraina 2007-2013 stanowi inicjatywę Komisji Europejskiej. Wspiera transgraniczne procesy rozwojowe na obszarze pogranicza polsko - białorusko - ukraińskiego. Cel ten jest realizowany poprzez dofinansowywanie projektów przynoszących korzyści regionom przygranicznym. Każdy projekt musi obejmować partnerstwo transgraniczne, tzn. powinien być złożony wspólnie przez co najmniej dwóch partnerów - jednego z Polski i drugiego z Białorusi lub z Ukrainy. Budżet Programu ze środków Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa wynosi 186,2 mln euro. Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju RP pełni funkcję Wspólnej Instytucji Zarządzającej Programu.