Regulacja rzeki - co to jest?
Regulacja rzeki - temat nieznany a kontrowersyjny
Rzeka skanalizowana jest pewnego rodzaju tworem pośrednim między kanałem a rzeką. W jej zasadniczym korycie wykonano pewne prace hydrotechniczne polegające na umocnieniu brzegów naturalnymi surowcami (faszyna, kamień, paliki drewniane) nie wpływającymi ujemnie na środowisko. Zasadniczo spełnia ona jednak rolę zasilania kanału w wodę. Niektóre jej odcinki przekopano lub wybudowano tzw. kanały lateralne aby umożliwić żeglugę. Wybudowano stopnie piętrzące zapewniające korzystne dla żeglugi głębokości. Typowym przykładem jest rzeka Sprewa - sama w sobie niemal całkowicie nie nadawałby się do żeglugi. Podobnie wygląda górny bieg Odry od Koźla do Brzegu Dolnego i dlatego nazywa się ten odcinek Odrą skanalizowaną. W niczym to jednak nie zagraża środowisku i nie ma nic wspólnego z "betonowaniem" - co często przytaczane jest jako synonim regulacji. Rzeka Moskwa jest przykładem rzeki-kanału ujętego w betonowe i brukowane brzegi co bardzo często ma miejsce przy przejściu rzek przez wielkie aglomeracje - np. Sprewa w Berlinie.

fot. Rzeka Moskwa w Moskwie
Kanał żeglowny zwykle łączy dwie rzeki lub jeziora i prowadzony jest w miejscach, gdzie dwa różne cieki można najkorzystniej połączyć. Decyduje o tym bądź niewielka różnica poziomów bądź relatywnie najkrótszą odległość. Jest też często w połączeniu ze śluzą, podnośnią lub pochylnią drogą obejścia stopni piętrzących na rzece.

fot. Kanał Elbląski
Kanał jest więc w całości ciekiem sztucznym, zbudowanym przez człowieka i z tej racji ma brzegi umocnione, a często także uszczelnione, aby najzwyczajniej w świecie woda z niego nie uciekła. Niegdyś stosowano do uszczelnień glinę a nawet warstwy słoniny (Kanał Gliwicki).

fot. Zestaw pchany na Kanale Gliwickim
Wraz z rozwojem tworzyw sztucznych zaczęto stosować specjalne folie. Brzegi umacniano obrzutem kamiennym zapewniającym trwałość linii brzegowej. Nieco później zaczęto stosować metalowe kształtowniki (tzw. profile Larsena) wbijane za pomocą kafarów wzdłuż linii brzegowej. Uzyskuje się w ten sposób zarówno szczelność ścianki (odpowiednie łączenie profili na tzw. zamki) oraz prostokątny a nie trapezowy przekrój kanału sprawiający, że dostępna jest dla statków cała szerokość lustra wody. Co kilkaset metrów robi sie jednak wybrukowane, łagodne zejścia aby zwierzyna leśna, lubiąca przepływać cieki mogła wydostać sie na brzeg.

fot. Kanał Mittelland
Budowanie kanałów ma na świecie długą historię i wiele z nich powstało setki lat temu. Nie będę opisywał najbardziej spektakularnych połączeń kanałowych, bo nie jest to celem niniejszego artykułu. Przybliżę jedynie jak na przestrzeni dziejów zmieniały się parametry budowanych w Niemczech kanałów.

Udostępnij:

Proszę Zaloguj lub Zarejestruj się by zagłosować.
Kliknij przycisk `Akceptuję`, aby ukryć ten pasek. Jeśli będziesz nadal korzystać z witryny bez podjęcia żadnych działań, założymy, że i tak zgadzasz się z naszą polityką prywatności. Przeczytaj informacje o używanych przez nas Cookies