Pewnie ma swoje lata, ale jego stan nie budzi zastrzeżeń. Wizualnie jest zadbany i chyba nie tylko.

W zasadzie ten mały motorowiec nie wart byłby pióra gdyby nie pewien zaskakujący przypadek w jego żywocie. Zacznijmy od końca.
W 1999 roku wycofano 60- cio letniego weterana z eksploatacji na Thunersee. W tym momencie miał nawinięte na śrubę 747 000 km i stał się dla armatora, czyli dla BLS za stary i zbyteczny. Sprzedano go lekką ręką do Amsterdamu a nowym właścicielem stateczku został Riks Noorman, który już wtedy posiadał sporą flotyllę podobnych jednostek. "Obrhofen" przemianowano "Vriendschap" co znaczy przyjaźń, z portem macierzystym Loosdrecht. Zimą 2003/2004 został gruntownie wyremontowany. Przez 13 lat woził turystów po Amsterdamie i okolicznych wodach, a ukoronowaniem jego holenderskiego etapu życia było wzięcie udziału w uroczystej defiladzie na wodzie z okazji koronacji pary królewskiej 30 kwietnia 2013.

"Vriendschap" na holenderskich wodach. Foto "Blick":


Niestety, nastąpił kryzys gospodarczy i Riks Noorman zmuszony był sprzedać "Vriendschapa", który znajdował się zresztą w doskonałym stanie technicznym. Wiadomość szybko dotarła nad Thunersee i tu dochodzimy do clou sprawy.
Kurt Matter, przedsiębiorca, mieszkaniec Oberhofen (miejscowość nieco na wschód od Thun) i lokalny patriota postanowił odkupić statek za własne pieniądze i podarować armatorowi, który go 13 lat wcześniej sprzedał!! Oczywiście, takich gestów nie robi człowiek biedny (a bogaty tym bardziej...). Ale widocznie tacy ludzie jak Kurt Matter zdarzają się nie tylko w bajce.
Matter był bardzo związany z Thunersee. Jego dziadek pracował w stoczni remontowej w Thun i Kurt jako chłopak biegał do niego podczas przerwy z obiadem. Później, w młodości przez trzy lata pływał jako motorzysta na szwajcarskim statku handlowym.
Ile zapłacił za "Vriendschapa" - nie wiadomo. W każdym bądź razie cena wyjściowa wynosiła 275 000 euro. Myślę że wzruszony honorowym gestem Mattera Noorman, opuścił ją nieco. Ale zakup statku to nie wszystko. Koszt transportu do Szwajcarii wyceniono na 100 000 euro, a niezbędną modernizację na 50 000. Te koszty miał ponieść armator i społeczeństwo ze składek.

A teraz mżna zacząć od początku.
Ms "Oberhofen" zbudowany został wraz z trzema bliźniaczymi jednostkami w stoczni Escher Wyss w Zurychu w 1939 roku. Nadano mu bardzo mało romantyczną nazwę "Ente", co znaczy kaczka. Pozostałe nazywały sie "Taucherli", "Schwan" i "Möwe", czyli perkoz, łabędź i mewa. Wszystkie cztery powstały specjalnie na zamówienie wielkiej krajowej wystawy "Landi" w Zurychu, która odbyła się latem 1939 roku. Przeznaczeniem stateczków było wozić zwiedzających z Zurychu na drugą stronę Jeziora do Wollishofen, gdzie pokazane były domostwa w charakterystycznym stylu wszystkich szwajcarskich kantonów, a także nowoczesna architektura. Tereny wystawowe w Wollishofen nazwano "Landi - Dörfli". Ludowa wioska musiała cieszyć się wielkim powodzeniem skoro sama tylko "Ente" latem 1939 przewiozła milion pasażerów, a wszystkie cztery ptaszki łącznie do końca października 1939 prawie 5 milionów, czyli 30 000 dziennie!
Po zakończeniu wystawy "Ente" trafiła w 1940 na Thunersee, a reszta pozostała na Jeziorze Zurych (chociaż później sprzedano je również do Belgii i Holandii). Statek w dwóch częściach przetransportowano drogą ladową z Zurychu do Thun, gdzie w miejscowej stoczni remontowej został rozbudowany. Początkowo oprócz sterówki cały był odkryty i dopiero wtedy otrzymał przestronną, ogrzewaną kabinę z dużymi oknami, biuro kasjera, bufet i WC. Do eksploatacji na Thunersee wszedł pod koniec sezonu 1940, 15 września. Płaską sterówkę o opływowych kształtach zastąpiono w 1952 nową, nieco kanciastą. Zabierał wtedy 155 pasażerów i miał 2 członków załogi. W roku 1965 kabina pasażerska została gruntownie zmodernizowana. Oryginalnie napędzany był czterocylindrowym silnikiem Sulzer o mocy 180 KM. Trzypłatowa śruba nastawna produkcji Escher Wyss miała średnicę 1000 mm. Jakim w tej chwili silnikiem napędzany jest "Oberhofen" - trudno mi powiedzieć, ale napewno już nie tym starym Sulzerem.

Oryginalny plan "Ente" stoczni Escher Wyss z roku 1938. Widać wyraźnie odkrytą sylwetkę jednostki:


"Oberhofen" ok. roku 1950 koło Neuhaus. Wtedy miał jeszcze płaską sterówkę o opływowych kształtach:


Tutaj na kanale portowym w Thun z nową kanciastą sterówką. Otrzymał ją w roku 1952:


Przy nabrzeżu w Thun ok. 1960:


Wracając do teraźniejszości.
W listopadzie 2013 w holenderskim porcie Tiel przycumowano "Vriendschapa" na fest do burty wielkiego kontenerowca "Terneuzen" i tak stateczek powędrował w długą podróż w górę Renu, aż do portu Auhafen w Muttenz (nieco powyżej Bazylei). Tutaj podniesiono go z wody i załadowano na sześcioosiową lorę. Mimo że pusty "Vriendschap" waży tylko 35 ton, to cały konwój osiągnął wagę 85 ton! W drogę nad Thunersee wystartowano 11 listopada 2013. Chociaż odcinek Bazylea - Thun to "tylko" 120 km, to transport tak długiego i ciężkiego ładunku przez gęsto zabudowaną Szwajcarię był nie lada wyzwaniem dla miejscowej policji drogowej. Zwłaszcza przejazd przez stołeczne Berno związany był z demontażem znaków drogowych, barierek ochronnych i czego tam jeszcze.

Listopad 2013. Tak transportowano "Vriendschapa" z Holandii do Szwajcarii:


Załadunek pasażerki na lorę w porcie Auhafen w Muttenz 11.11.2013. Foto "Basellandschaftliche Zeitung":


Transport gotowy do drogi! Foto SRF, 12.11.2013:


Po przybyciu do Thun, od razu skierowany został do stoczni remontowej BLS, gdzie przeleżał do wiosny. Przede wszystkim zamontowano zbiornik na fekalia, bez którego nie mógłby być zarejestrowany. Otrzymał także nowoczesne wyposażenie sterówki. Naturalnie, statek z powrotem przechszczono na "Oberhofen".
Czwarty z kolei rejs dziewiczy odbył się w piątek 2 maja 2014. Wśród zaproszonych gości znalazł się również wzruszony Riks Noorman, urzeczony pięknem Thunersee. Jemu zawdzięcza statek oryginalne litery swojej nazwy. Wtedy, po zdemontowaniu nie wyrzucił ich na złom ale zachował. Tak jakby przeczuwał że kiedyś jeszcze mogą się przydać...
Zimą 2014/2015 "Oberhofen" skierowano znowóż do stoczni. Mimo wszystko to już prawie 80- cio letni weteran i potrzebuje pielęgnacji. Odnowiono całe pokrycie pokładu, wyremontowano dach nad kajutą i zamontowano nowy agregat prądotwórczy pod pokładem na dziobie.
Dzisiaj "Oberhofen" jest idealny do wyczarterowania na różne uroczystości rodzinne, małe przyjęcia weselne, wycieczki zakładowe czy spotkania towarzyskie. Przytulne wnętrza z zadaszonym barem na śródokręciu aż się proszą żeby skorzystać z jego usług.
Jeszcze tylko kilka danych technicznych. Wymiary: 25.5 x 4.6 x 1,00 m, wyporność pusto 35 t, moc 127 KW, prędkość 18 km/h. Zabiera 80 pasażerów i ma 2 osoby zalogi.

Ms "Oberhofen" obecnie w pięknej scenerii jeziora Thunersee.
Poniższe dwa zdjęcia wykonał Roman Frey. 10.05.2014:


I 20.06.2015:


Foto schifffahrt-beo.ch:


Foto BLS:


Zdjęcia czarno - białe i początkową historię statku zaczerpnąłem z książki "Mit Kohle, Dampf und Schaufelräder", natomiast kolorowe i reszta historii "Oberhofen" pochodzą z internetu.
Na wszystkie zdjęcia trzeba naturalnie kliknąć!

Mirek - jesteś jak zwykle niezastąpiony w barwnym rysowaniu historii statków. Stateczek jest przepiękny i pozostaje tylko żal, że na polskich ziemiach wszystkie podobne doń jednostki zezłomowano...

Jak widać z powyższego pięknego opisu zgrabnego statku "OBERHOFEN", ja robiąc zdjęcia ciekawych jednostek na różnych akwenach Europy, zadaję panu Pnie Mirku dużo trudu, co stwarza ciekawe i skrupulatne opisy [jak stwierdził Apis "barwne"].

Dziękuję Andrzeju za słowa uznania

Panie Adamie, rzeczywiście napisanie historii statku związane jest ze sporym nakładem pracy (i czasu). Ale dopóki sprawia mi to przyjemność i zdrowie pozwala...

Serdecznie pozdrawiam, Mirek