O nie! Gdzie jest JavaScript?
Twoja przeglądarka internetowa nie ma włączonej obsługi JavaScript lub nie obsługuje JavaScript. Proszę włączyć JavaScript w przeglądarce internetowej, aby poprawnie wyświetlić tę witrynę, lub zaktualizować do przeglądarki internetowej, która obsługuje JavaScript.
Artykuły

Śluza XVIII Kanału Kłodnickiego odsłonięta.

W ramach prac przy budowie Drogowej Trasy Średnicowej odkopano śluzę pochodzącą z pierwszej połowy XIX wieku.

Zbudowana w pierwszej połowie XIX wieku, po ostatniej wojnie zapomniana i nikomu niepotrzebna, przetrwała, przykryta warstwą ziemi. Można by się cieszyć z jej odsłonięcia gdyby celem tego działania było przywrócenie do pierwotnej świetności, zachowanie i wyeksponowanie, jako zabytku budownictwa hydrotechnicznego. Jej los jest przesądzony i zapewne wkrótce przestanie istnieć w tej formie i tym miejscu. Podzieli los wielu innych obiektów przemysłowych Górnego Śląska, które w imię 'wyższych celów' bądź przez zwykłe zaniedbanie przestaną istnieć.

www.kanalgliwicki.net/apis/sluza_XVIII/DSCN4914.jpg

Do dnia dzisiejszego zachowało się w różnym stanie 8 z 18 śluz, licząc tą gliwicką. Trzy z nich są w miarę kompletne (nr 1 w Koźlu przy ul. Żeglarskiej), nr 2 w centrum Kłodnicy i 18 w Gliwicach). Dwie zachowane w stanie pozwalającym na wyobrażenie sobie ich pierwotnej wielkości i kształtu (nr 6 w Blachowni i nr 12 w Pławniowicach) Dwie, dzięki absolutnej obojętności wszelkich właściwych służb istnieją w stanie szczątkowym (nr 5 w Lenartowiczach i nr XIII w Taciszowie). Już tylko bloki piaskowca, reper i tabliczka geodezyjna pozostały ze śluzy XI. Wyrazy szacunku i uznania należą się obecnemu właścicielowi dawnego domu śluzowego przynależnego do tej śluzy. Z własnej inicjatywy zgromadził i wkomponował resztki śluzy w gustowny ogród kwiatowy.

Wielce prawdopodobnym jest, że istnieje, przykryta warstwą ziemi, a więc jeszcze bezpieczna, śluza nr 8 w pobliżu Sławięcic.

W ciągu kilku lat stwierdzam, że stan tych obiektów pogarsza się w zatrważającym tempie. Obawiam się, że choć już nie jestem młodzieńcem, przeżyję niektóre z nich.

Gliwicka śluza różni się od pozostałych sposobem budowy i innym użyciem materiałów budowlanych. Zarówno głowa górna jak i dolna są w całości wykonane z bloków piaskowca, gdy w innych śluzach były z cegły klinkierowej, czasem z kamiennymi wstawkami.

www.kanalgliwicki.net/apis/sluza_XVIII/DSCN4917.jpg

Widok od strony głowy dolnej.

www.kanalgliwicki.net/apis/sluza_XVIII/DSCN4930.jpg
Głowa górna

www.kanalgliwicki.net/apis/sluza_XVIII/DSCN4932.jpg

Również ściany komory, do pewnej wysokości, wykonane są z kamiennych bloków i wyżej z cegły. W zachowanych do dziś śluzach są w całości murowane z cegły.

www.kanalgliwicki.net/apis/sluza_XVIII/DSCN4942.jpg

W ścianach komory gliwickiej śluzy widoczne jest rząd prostokątnych otworów, wydaje się, że niezbyt głębokich. Takich nie ma w pozostałych śluzach. Ponieważ otwory te nie są dostatecznie oczyszczone, a i obejrzenie ich z bliska było niemożliwe, pozostaje jedynie domyślać się ich przeznaczenia. Jedno, co przychodziło mi głowy to być może były tam jakieś proste polery.

Zadziwia doskonały stan techniczny całej budowli, nie licząc zniszczeń poczynionych przy kładzeniu rury w poprzek komory i uszkodzeń podczas odkopywania.

www.kanalgliwicki.net/apis/sluza_XVIII/DSCN4919.jpg

www.kanalgliwicki.net/apis/sluza_XVIII/DSCN4927.jpg

www.kanalgliwicki.net/apis/sluza_XVIII/DSCN4933.jpg

Jak podano w miejskim serwisie, wydobyto szereg metalowych elementów związanych ze śluzą.

Na śluzie zachowały się oba wodowskazy, reper i metalowa tabliczka z podaną wysokością n.p.m. Takich elementów zachowało się już niewiele, a wodowskaz na śluzie w Kłodnicy został skradziony w ubiegłym roku

www.kanalgliwicki.net/apis/sluza_XVIII/DSCN4918.jpg
Wodowskaz dolny


www.kanalgliwicki.net/apis/sluza_XVIII/DSCN4931.jpg
Głowa górna - wodowkaz, reper, tablica.

www.kanalgliwicki.net/apis/sluza_XVIII/DSCN4935.jpg

www.kanalgliwicki.net/apis/sluza_XVIII/DSCN4934.jpg
Podana na tabliczce wartość to 213,100 różni się od tej na starym przekroju podłużnym kanału - 214,63


www.kanalgliwicki.net/apis/sluza_XVIII/langenschnitt.jpg

Na koniec dwie ciekawostki:

www.kanalgliwicki.net/apis/sluza_XVIII/DSCN4936.jpg
U podstawy głowy górnej

www.kanalgliwicki.net/apis/sluza_XVIII/znaki.jpg
Znaki kamieniarskie tzw. gmerki na blokach piaskowca.

Nietrudno sobie wyobrazić jak prezentować by się mogła po renowacji i jakiej klasy zabytek by stanowiła. Wszyscy wiedzieli, że ona tam jest, ale kogo to obchodziło. Jeden zabytek mniej, jeden więcej. Zniknęło bezpowrotnie setki. Brak sto pierwszego nie robi różnicy.

Zachowajcie Państwo te zdjęcia w swoich archiwach gdyż za chwil kilka tylko one pozostaną ..... niestety.

19.11.2013 Janusz Niemczuk


Udostępnij:

januszbn 19.11.2013 16018 wyświetleń 4 komentarzy 0 ocena Drukuj



4 komentarzy


  • K
    kapusta
    cała Polska ...
    - 25.12.2013 16:03
    • Apis
      Apis
      Tej śluzy już nie ma...

      www.zegluga-rzeczna.pl/images/news/egzekucja.jpg
      - 27.12.2013 11:36
      • L
        lynio
        Niestety przyszlo nam zyc w postkomunistycznym kraju,gdzie rzad interesuja tylko wplywy do budzetu,a wszystko jest niszczone i odchodzi w zapomnienie.Narodzie,przebudz sie wreszcie!!!!
        - 28.12.2013 02:48
        • januszbn
          januszbn
          Dzieło zniszczenia śluzy zostało dokonane. Poprzedziły je informacje w lokalnej prasie i portalach internetowych, w których uzasadniano podjęcie takiej, a nie innej decyzji. Ponieważ nie zgadzam się z zawartymi tam stwierdzeniami postanowiłem odnieść się do nich. Idąc dalej w temacie przedstawiłem wszystkie istniejące jeszcze śluzy starego kanału. Zdjęcia, choć nie najnowsze, obrazują ich stan. Wnioski każdy może wyciągnąć sam.
          Zapraszam na swoją stronę internetową.

          www.kanalgliwicki.net/apis/sl_kk.jpg

          Z uwagi na obszerność materiału, dużą ilość zdjęć i odnośników łatwiej było mi opublikować materiał na swojej stronie. Mam nadzieję, że nie jest to dla Was zbyt dużym utrudnieniem.
          Zapraszam do lektury i komentowania.
          Link do strony: http://www.kanalgliwicki.net/sluzy_kk...zy_kk.html

          Janusz Niemczuk
          - 05.01.2014 20:03

          Dodaj lub popraw komentarz

          Zaloguj się, aby napisać komentarz.

          Ocena zawartości jest dostępna tylko dla zarejestrowanych użytkowników.
          Proszę Zaloguj lub Zarejestruj się by zagłosować.
          Niesamowite! (0)0 %
          Bardzo dobre (0)0 %
          Dobre (0)0 %
          Średnie (0)0 %
          Słabe (0)0 %
          Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na nasze ustawienia prywatności i rozumiesz, że używamy plików cookies. Niektóre pliki cookie mogły już zostać ustawione.
          Kliknij przycisk `Akceptuję`, aby ukryć ten pasek. Jeśli będziesz nadal korzystać z witryny bez podjęcia żadnych działań, założymy, że i tak zgadzasz się z naszą polityką prywatności. Przeczytaj informacje o używanych przez nas Cookies