O nie! Gdzie jest JavaScript?
Twoja przeglądarka internetowa nie ma włączonej obsługi JavaScript lub nie obsługuje JavaScript. Proszę włączyć JavaScript w przeglądarce internetowej, aby poprawnie wyświetlić tę witrynę, lub zaktualizować do przeglądarki internetowej, która obsługuje JavaScript.

KOZIETULSKI-GDYNIA

Ostatnia aktualizacja 12 lat temu
ValdemarasValdemarasAdministrator Administrator
Dodano 12 lat temu
Na stronie 51/52 książki autorstwa Marka Michalskiego-Statki parowe na polskich wodach śródlądowych-tylnokołowce i statki łańcuchowe tom II-wydanej przez Fundację Otwartego Muzeum Techniki we Wrocławiu w 2009 roku. opisuje holownik parowy "BORUSSIA". Niestety dane zawarte w tej prezentacji statku są nieścisłe. I tak:
1. W 1890 roku nazwa stoczni brzmiała Stettiner A.G. fűr Schiffs und Maschinenbau, Grabow/Stettin a nie Stettiner Oderwerke A.G. więc również maszyna parowa pochodziła z tej fabryki.
2. Nieprawdą jest że "Borussia" została zakupiona przez Delegata Rządu R.P. w Gdańsku Mieczysława Jałowieckiego lecz z jego polecenia przez gdańszczanina polskiego pochodzenia Antona von Leszczyńskiego. O czym wspominamy w kalendarzu na 2009 roku na którego źródło autor się powołuje [35] lecz chyba nie dokładnie przeczytał.
3. "Kozietulski" nie wchodził w skład Polskiej Żeglugi Rzecznej "Vistula" Sp. z o.o. w Warszawie w latach 1927 do 1930. Uzupełniając "Vistula" powstała w 1929 roku.
4. Nie było na Wiśle firmy "Weichsel" G.m.b.H., Danzig jak sugeruje autor lecz Spółdzielnia Transportowa i Oszczędnościową "Wisła" G.m.b.H. z siedzibą w Gdańsku. Jej oddział znajdował się w Grudziądzu a nie jak pisze autor siedziba firmy.
5. W uwagach M. Michalski pisze że Manikowski i Danielewicz [35] podają długość statku w 1935 roku całkowitą 43,60 m a między pionami 40,00 m. Otóż chciałbym wyjaśnić że w kalendarzu i moich opracowaniach o statkach podaje dane z różnych lat o ile są dostępne aby uzmysłowić istotne różnice w omierzaniu statków na przestrzeni lat.
To tyle o moich uwag. Poniżej historia tego statku,

"GDYNIA"

POPRZEDNIE NAZWY: ex "KOZIETULSKI"; ex "KOETEHOLD"; ex "KOZIETULSKI"; ex "BORUSSIA".
TYP STATKU: HOLOWNIK PAROWY TYLNOKOŁOWY
ROK BUDOWY: 1890
STOCZNIA: Stettiner A.G. fűr Schiffs und Maschinenbau, Grabow/Stettin . [Niemcy] NR. BUD.: 373

DANE TECHNICZNE:
1890:
długość: 40,15 m; szerokość:5,70 m; zanurzenie:0,53 m. maszyna parowa systemu Compoud 200 Psi
1935
długość: 39,90 m; szerokość: 5,77 m; zanurzenie min.: 0,70 m; zanurzenie max.: 0,90 m; uciąg 500 t; ładowność: 50 t.
1953
długość całkowita: 43,60 m; długość m.p.: 40,00 m; szerokość całkowita: 5,75 m ; wysokość burt: 2,00 m; wysokość : 6,15 m; zanurzenie: 0,80 m.; zanurzenie max.: 1,00 m; nośność: 30 t.
SILNIKI GŁÓWNE:
1 maszyna parowa ; dwucylindrowa podwójnego rozprężania systemu Compoud prod.: Stettiner A.G. fűr Schiffs und Maschinenbau, Grabow/Stettin o mocy 200 KM.
KOTŁY PAROWE:
1 kocioł parowy o ciśnieniu roboczym 9 atm.
INNE DANE:
materiał budowy: dno: stal; burt: stal; pokład: stal.
kadłub nitowany o poprzecznym systemie wiązań.
napęd: 2 tylne koła łopatkowe; prędkość: km/h.; załoga: 6 osób.
PORT MACIERZYSTY:
Bydgoszcz
ARMATOR:
P.P. Bydgoska Żegluga na Wiśle, Bydgoszcz.
NUMERY REJESTRACYJNE:
731 [Sąd Powiatowy, Toruń]; 35 [ PZW. Warszwa]; 437 [ PZW., Warszawa]; 198 [RDW, Warszawa]; 376 [RDW, Bydgoszcz]; 315 [RDW,Bydgoszcz]
RYS HISTORYCZNY

Zbudowany jako statek holowniczo-towarowy dla szczecińskiego armatora Hermann & Co. otrzymał nazwę "BORUSSIA". Pływał głównie na Odrze oraz Noteci i Warcie. Od 1910 roku używany był również do rejsów wycieczkowych w Poznaniu [wówczas Posen] i jego okolicach. Po wybuchu wojny w sierpniu 1914 roku nazwanej później I wojną światową "Borussia" została wcielona do niemieckiego Chefs des Feldeisenbahnwesenes Schiffahrtsbeauftragter Abt. Danzig. Była to organizacja militarna zajmująca się mobilizacją statków i ich eksploatacją na rzecz wojska śródlądowymi drogami wodnymi. Po zakończonej wojnie statek pozostał w Gdańsku. W marcu 1919 roku zawarte zostało porozumienie pomiędzy Schiffahrtsabteilung działającym w imieniu rządu niemieckiego a Rządem Polskim, który reprezentowała Generalna Delegacja Ministerstwa Aprowizacji, wchodząca początkowo w skład American Food Mission [Amerykańska Misja Żywnościowa], zgodnie z porozumieniem strona niemiecka zobowiązywała się do podstawienia barek do wyładunku niezwłocznie po przybyciu statku z pomocą amerykańską do portu w Gdańsku oraz przeholowania ich własnymi holownikami z portu w Gdańsku do polskiej granicy na Wiśle pomiędzy Schillno [dz. Silno] a Nieszawą. Odbywało to się za pośrednictwem Amerykańskiej Misji Żywnościowej, która czarterowała gdańskie holowniki do obsługi berlinek z towarem wyładowanym ze statków w Gdańsku i ich holowania w porcie lub na trasie z Gdańska do tymczasowej granicy polskiej (skąd berlinki były zabierane przez holowniki rzeczne polskie do portów wewnątrz kraju, takich jak Warszawa czy Płock) i pustych berlinek wracających do Gdańska od granicy polskiej. Holownikami, niezależnie od armatora, dysponował Schiffahrtsabteilung beim Chef des Feldeisenbahnwessens - Betriebstelle Thorn (21 stycznia 1920 instytucja ta zakończyła działalność w Toruniu a w całych Niemczech została przekształcona na Schiffahrtsabteilung beim Reichsverkehrsministerium) Porozumienie to obowiązywało do 1 lipca 1919 r. a następnie zostało przedłużone już przez Rząd Polski z określeniem nowych stawek czarterowych.. W swój pierwszy rejs "Borussia" wyruszyła z Gdańska do Nieszawy w lipcu 1919 roku. Na początku 1920 roku z polecenia i na osobistą odpowiedzialność Delegata Rządu Polskiego w Gdańsku Jałowieckiego dla potrzeb Ministerstwa Aprowizacji zakupiono w Gdańsku szereg holowników rzecznych i dwa portowe. Wśród nich była „Borussia" zakupiona przez gdańszczanina Antona von Leszczyńskiego"za kwotę 360 tyś marek, ponieważ Niemcy nie chcieli sprzedawać jednostek bezpośrednio Polsce. Holownik został odkupiony przez Ministerstwo Aprowizacji i przekazany w użytkowanie Polskiej Żegludze Państwowej Reprezentacja w Gdańsku. Statek przeszedł remont gdańskiej stoczni A & W. Wojan, po czym skierowany na linię do Nieszawy. Pod koniec 1920 roku przekazany Polskiej Żegludze Państwowej w Warszawie zmienił nazwę na "KOZIETULSKI". Po likwidacji PŻP w 1922 roku statek został przekazany do nowo powstałego Towarzystwa Zjednoczonej Żeglugi Polskiej z siedzibą w Warszawie i skierowany na wody Polesia do Pińska. Do Warszawy powrócił w 1924 roku i przejęty został przez nowo powstałe Zjednoczone Warszawskie Towarzystwo Transportu i Żeglugi Polskiej S.A. Warszawie gdzie eksploatowany był na Wiśle. Tam też koło Włocławka w listopadzie 1926 roku "Kozietulski" holując w dół rzeki 3 załadowane barki wszedł na mieliznę zepchnięty przez spływającą krę gdzie na skutek opadania wody przestał 5 dni. Kolejna awaria tym razem tragiczna w skutkach miała miejsce w lipcu 1927 roku, kiedy to „"Kozietulski" próbował pod Fordonem ściągnąć z mielizny dwie załadowane barki. W tym celu dwóch członków załogi łodzią roboczą wywiozło kotwicę ze statku w nurt. Podczas powrotu łodzi została na holowniku na windzie kotwiczno-cumowniczej napięta gwałtownie lina kotwiczna, co spowodowało wywrócenie łodzi, uderzony w głowę burtą łodzi marynarz utonął.
W 1930 roku Z.W.T.T. i Ż.P. S.A., na skutek długów wobec wierzycieli i państwa zostało przejęte przez Bank Gospodarstwa Krajowego w Warszawie ten z kolei rozpoczął wysprzedaż taboru. Holownik "Kozietulski" nabył w drodze licytacji w 1932 roku Eliasz Leszczyński z Warszawy. W 1936 roku holownik został nabyty przez Spółdzielnię Transportową i Oszczędnościową "Wisła" G.m.b.H. z siedzibą w Gdańsku. Rok później zmieniono port macierzysty na Grudziądz. Krótko przed wybuchem wojny we wrześniu 1939 roku "Kozietulski" powrócił do Warszawy do Eliasza Leszczyńskiego. Po powstaniu Generalnej Guberni w październiku 1939 roku holownik został przejęty przez firmę Johannes Ick, Danzig zmieniając nazwę na "KOETEHOLD". Eksploatowany był przez oddział tego armatora w Warszawie. Pozostawiony pod koniec wojny w Gdańsku został w kwietniu 1945 roku przejęty przez Rejonowego Komisarza Żeglugi Śródlądowej w Gdańsku powracając do nazwy "Kozietulski". Odholowany na remont do Płocka został przydzielony do armatora Polskie Drogi Wodne-Żegluga Państwowa w Warszawie. W 1948 roku zmienił nazwę na "GDYNIA" i armatora, którym została Państwowa Żegluga na Wiśle. Ekspozytura w Warszawie. Rok póżniej kolejna reorganizacja przynosi zmianę armatora na Państwową Żeglugę Śródlądową we Wrocławiu Oddział w Warszawie. Od 1951 roku w Przedsiębiorstwie Państwowym Żegluga na Wiśle Ekspozytura Rejonowa w Warszawie. Moc jego maszyn napędowych oceniano na 150 KM. W połowie 1954 roku przekazany Bydgoskiej Żegludze na Wiśle w Bydgoszczy. Pod koniec 1956 roku wycofany z ruchu i w grudniu 1957 roku złomowany.


OPRACOWAŁ: Waldemar Danielewicz Gdańsk 24 sierpnia 2008
przedruk za podaniem źródła.
Waldemar Danielewicz
możesz przeglądać wszystkie wątki dyskusji na tym forum.
możesz rozpocząć nowy wątek dyskusji na tym forum.
nie możesz odpowiadać na posty w tym wątku dyskusji.
nie możesz rozpocząć ankietę na tym forum.
nie możesz dodawać załączniki w tym forum.
nie możesz pobierać załączniki na tym forum.
Moderator: Administrator
Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na nasze ustawienia prywatności i rozumiesz, że używamy plików cookies. Niektóre pliki cookie mogły już zostać ustawione.
Kliknij przycisk `Akceptuję`, aby ukryć ten pasek. Jeśli będziesz nadal korzystać z witryny bez podjęcia żadnych działań, założymy, że i tak zgadzasz się z naszą polityką prywatności. Przeczytaj informacje o używanych przez nas Cookies