"STEFAN OKRZEJA"

POPRZEDNIE NAZWY: ex "MALBORK"; ex "SIRENE"
TYP STATKU: PASAŻERSKI MOTOROWY ŚRUBOWY
ROK BUDOWY: 1884
STOCZNIA: J.W. Klawitter, Danzig
NR. BUD.: 111

DANE TECHNICZNE:
1884
długość m.p.: 21,50 m; szerokość na wręgach: 3,70 m; zanurzenie: 1,00 m; nośność: 20 t.
1953
długość całkowita: 22,75 m; szerokość: 3,64 m; wysokość burt: 2,11 m; wysokość statku: 3,54 m; zanurzenie min.: 1,20 m; zanurzenie maksymalne: 1,50 m; nośność: 13 t.
1966
długość całkowita: 22,75 m; szerokość: 3,64 m; szerokość całkowita: 3,94 m; wysokość burt: 2,11 m; nośność: 23 t
SILNIKI GŁÓWNE:
1884: 1 maszyna parowa podwójnego rozprężania dwucylindrowa produkcji J.W. Klawitter, Danzig 1883 r. o mocy 45 KM
1948 1 silnik wysokoprężny czterosuwowy typu W4V175/22; 4 cylindrowy; produkcji Maschinenfabrik Augsburg-Nürnberg 1936 r. o mocy 90 KM; nr fabryczny: 29230-233; średnica cylindrów: 110 mm; skok tłoka:150 mm.
1958: 1 silnik wysokoprężny dwusuwowy typu A 3; 3 cylindrowy produkcji Puckie Zakłady Mechaniczne w Pucku 1956 r.; moc: 75 KM; nr. fabryczny: 33/16; średnica cylindrów: 195 mm; skok tłoka: 260 mm
1 prądnica o mocy 1,5 kV prąd stały 24 V.
KOTŁY PAROWE:
brak informacji
INNE DANE:
materiał budowy: dno: stal; burt: stal; pokład: stal
kadłub nitowany o poprzecznym systemie wiązań.
napęd: jedna śruba; prędkość: 18 km/godz..; załoga: 4 osoby; pasażerów: 70
PORT MACIERZYSTY:
Gdańsk
ARMATOR:
P.P. Żegluga Gdańska w Gdańsku.
NUMERY REJESTRACYJNE:
78 [BSR, Danzig]; 4207 [ P.Z.W., Tczew]; 660 [R.D.W. Tczew]; Gd-I-59 [I.Ż.Śr., Gdańsk]
RYS HISTORYCZNY
Zbudowany jako statek pasażerski dla firmy armatorskiej Carl und Ludwig Habermann, Danzig. Otrzymał nazwę "SIRENE". Jego pierwszy napęd to maszyna parowa o mocy 45 KM, statek osiągał prędkość ok. 14 km/godz. i zabierał na pokład 60 pasażerów. Pływał po porcie gdańskim a także do miejscowości jak; Bohnsack [dz. Gdańsk-Sobieszewo] i Tiegenhof [dz. Nowy Dwór Gdański]. W czerwcu 1896 roku po wchłonięcia firmy Habermannów przez żeglugowego potentata, jakim była "Weichsel" Danziger Dampfschiffahrt und Seebad. A.G., Danzig nosił jej barwy aż do 1945 roku z tym, że dwa lata wcześniej armator skrócił swą nazwę do "Weichsel" Danziger Dampschiffahrt A.G. W wyniku działań wojennych "Sirene" uległa zatopieniu w porcie gdańskim. Po wydobyciu wraku przez ekipy Głównego Urzędu Morskiego został on w sierpniu 1945 roku przekazany Rejonowemu Komisarzowi Żeglugi w Gdańsku. Według oceny komisji statek był zniszczony w 25% i nadawał się do odbudowy. Odholowany do ówczesnej Stoczni Nr 4 w Gdańsku [dawna A.& W. Wojan Werft] został wyremontowany. Nazwany "MALBORK" wszedł do ruchu w 1947 roku. Pierwszym powojennym armatorem zostały Polskie Drogi Wodne-Żegluga Państwowa Oddział w Gdańsku. Dnia 16 kwietnia 1947 roku "Malbork" [kpt. Sikorski Józef] na skutek zbyt szybkiej jazdy podczas wchodzenia do śluzy Łożyska [dz. Przegalina] uszkodził wrota i lewą boczną ścianę śluzy. 18 sierpnia 1947 roku kapitan statku zgodził się przeholować dwie łodzie rybackie należące do Mariana Załanina z Górek Zachodnich. Łodzie załadowane były sieciami rybackimi i znajdowali się na niej ludzie. W km 931,4 rzeki Wisły o godz. 17:30 koło śluzy Gdańska Głowa „Malbork” rozpoczął manewr wyprzedzania tylnokołowego holownika "Płock" niestety popełnił błąd przepływając zbyt blisko holownika a odbita fala przez holownik spowodowała uniesienie rufy łodzi, dziób nabrał gwałtownie wody i łódź natychmiast zatonęła wraz z rybakiem. Winę za wypadek ponosił kapitan statku gdyż dowodząc statkiem pasażerskim nie miał prawa holować innych obiektów. Zostało wytoczone przeciwko niemu postępowanie karne. Kolejny wypadek wydarzył się na rz. Tudze w dniu 16 września 1948 roku, kiedy to "Malbork" [kpt. Jabłonski Aleksander] o godz. 04:30 wypływając z Nowego Dworu Gdańskiego do Gdańska najechał na stojącą na szlaku pogłębiarkę z Kierownictwa Robót Wodno-Melioracyjnych. Jak wykazało dochodzenie pogłębiarka nie była oświetlona. Niespełna dwa miesiące później bo 27 listopada "Malbork" [kpt. Stefański Józef] o godz. 19:30 zderzył się z zamkniętym mostem kolejowym w m. Rybina na Szkarpawie. Statek miał zerwaną sterówkę , komin, dwa wentylatory, reflektor, połamane barierki i ławki. Natomiast most uległ przesunięciu od osi co uniemożliwiało przejazd pociągów. Jak się okazało statek miał wcześniej niesprawny reflektor czego nie zgłoszono do dyrekcji, ponadto most był zamknięty i nie oświetlony choć powinien być otwarty. Winą obarczono Gdańskie Koleje Dojazdowe i kapitana statku, któremu zarzucono brak ostrożności i dbałości o statek. Podczas odbudowy w Stoczni w Elblągu dokonano wymiany maszyny parowej na silnik wysokoprężny. Do ruchu wszedł w 1949 roku w Państwowej Żegludze Śródlądowej Ekspozytura w Gdańsku. Od października 1951 w Państwowej Żegludze na Wiśle Ekspozytura Rejonowa w Gdańsku już jako "STEFAN OKRZEJA". Kolejna zmiana nastąpiła 1 lipca 1954 kiedy to statek trafił do P.P. Bydgoska Żegluga na Wiśle, Bydgoszcz Ekspozytura w Gdańsku. Jego zdolność przewozowa wynosiła 42 pasażerów, "Stefan Okrzeja" skierowany został na linię Malbork-Biała Góra gdzie przewiózł w sezonie 7.500 pasażerów. Od stycznia 1957 roku w P.P. Żegluga Gdańska w Gdańsku, rok póżniej skierowany na remont kapitalny gdzie wymieniono silnik główny a w wyniku przebudowy zwiększono zdolność przewozową do 70 pasażerów. Pływał do Rybiny a potem z wycieczkami po porcie gdańskim i Sobieszewa. Wycofany w 1967 roku i trzy lata później złomowany w Bazie Remontowej Żeglugi Gdańskiej w Elblągu.

© OPRACOWAŁ: Waldemar Danielewicz Gdańsk 26 stycznia 2008
Publikacja dozwolona za podaniem źródła i autora.